Zaginione dzieło · priorytetowy zakup
Ballada
(Czarne Słońce)
Zaginiony obraz Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa, znany dziś z reprodukcji archiwalnej i zachowanej dokumentacji. Aktualna oficjalna baza Čiurlionisa datuje dzieło na 1908 rok i wymienia je jako zaginione.
Reprodukcja archiwalna. Źródło: M. K. Čiurlionis National Museum of Art / ciurlionis.eu.
1875–1911
(Czarne Słońce)
Priorytetowy zakup
do 250 000 EUR
Do 250 000 EUR przeznaczono na zakup oryginalnego obrazu, jeżeli dzieło zachowało się do naszych czasów. Oferta jest uzależniona od ekspertyzy autentyczności, udokumentowanej proweniencji i bezspornego, zgodnego z prawem tytułu własności.
Ponieważ w literaturze wysuwano hipotezę, że obraz mógł zaginąć lub zostać zniszczony w okresie przemian związanych z majątkiem rodziny Strawińskich, bardzo cenne są również dokumenty dotyczące jego dalszych losów, nawet jeżeli dzieło nie przetrwało.
Oferta nie dotyczy reprodukcji ani kopii. Zapewniamy poufność właścicielom, przedstawicielom, instytucjom i badaczom.
Komunikat badawczy
Czy oryginał przetrwał?
Poszukujemy każdego wiarygodnego śladu obrazu po jego udokumentowanym przejściu do kolekcji Igora Strawińskiego: fotografii, etykiet, inwentarzy, korespondencji, dokumentów wojennych, materiałów spadkowych, zapisów magazynowych, odniesień instytucjonalnych lub rodzinnej proweniencji.
Odnalezienie oryginału miałoby wyjątkowe znaczenie. Równie cenne byłoby źródło, które ostatecznie potwierdziłoby jego zniszczenie lub późniejsze przemieszczenie.
Co wiadomo
Aktualny cyfrowy katalog M. K. Čiurlionisa wymienia Balladę (Czarne Słońce) jako dzieło zaginione i datuje je na 1908 rok. Zachował się także datowany na 1908 rok szkic ołówkowy do tej kompozycji, przechowywany w zbiorach Čiurlionisa.
Obraz ma niezwykle interesującą proweniencję muzyczną. Badania Yumiko Nunokawy, oparte na korespondencji Igora Strawińskiego z Alexandre'em Benois, wykazały, że Strawiński aktywnie poszukiwał obrazu Čiurlionisa i sam wybrał Czarne Słońce. Nabył je w 1912 roku, przy udziale Benois i Mstisława Dobużyńskiego.
Dzieło najprawdopodobniej pokazano na VII Wystawie Związku Artystów Rosyjskich w Petersburgu, gdzie Strawiński mógł je zobaczyć jeszcze przed wyjazdem do Paryża.
Strawiński wybrał i kupił Czarne Słońce. Korespondencja wskazuje, że on i jego żona uznawali obraz za szczególnie charakterystyczne dzieło Čiurlionisa.
Według badań obraz był najpierw przeznaczony dla matki Strawińskiego w Petersburgu, a następnie łączony z majątkiem Strawińskich w Uściługu, na terenie dzisiejszej Ukrainy.
Dalsze losy obrazu nie zostały jednoznacznie udokumentowane. Badacze wysuwali hipotezę, że mógł ulec zniszczeniu podczas rewolucji i wojny domowej, lecz nie istnieje rozstrzygający dowód materialny. Oficjalna baza Čiurlionisa nadal wymienia obraz jako zaginiony.
*W części starszych publikacji i reprodukcji pojawia się data 1909. Aktualny oficjalny katalog Čiurlionisa stosuje datę 1908 i tę datę przyjmujemy tutaj.
Źródła: cyfrowy katalog Narodowego Muzeum Sztuki M. K. Čiurlionisa — „Ballada (Czarne Słońce)” oraz zachowany szkic; Yumiko Nunokawa, „M. K. Čiurlionis and St. Petersburg: New Facts Concerning His Painting Black Sun”, Art History & Criticism, 13 (2017).
Komentarze i notatki badawcze
Podziel się informacją
Jeżeli spotkałeś się z odniesieniem do tego dzieła w archiwum, kolekcji, spuściźnie lub instytucji, możesz anonimowo pozostawić notatkę.
Ładowanie komentarzy…
Komentarze są wpisami użytkowników i nie reprezentują stanowiska The Missing Canvas. Wpisy nieprawdziwe, obraźliwe lub niewłaściwe mogą zostać usunięte.