O dziele

„Kobieta układająca pasjansa” Walentego Wańkowicza jest w odnalezionych źródłach internetowych konsekwentnie datowana na 1829 rok. Dzieło przedstawia siedzącą kobietę w rozbudowanym białym czepcu i kryzie, trzymającą karty i rozkładającą pasjansa.

Obraz powstał w szczególnie ważnym momencie kariery Wańkowicza. Artysta kształcił się u Jana Rustema na Uniwersytecie Wileńskim, a następnie kontynuował studia w Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. W 1829 roku, po kolejnych wyróżnieniach akademickich, rozważano wysłanie go na stypendium do Włoch; podróż ostatecznie nie doszła do skutku. Z tego samego okresu pochodzą niektóre z jego najbardziej znanych portretów, w tym wizerunki związane z Adamem Mickiewiczem i Marią Szymanowską.

Wańkowicz jest związany z wileńską szkołą malarstwa i z przejściem od późnego klasycyzmu ku romantyzmowi. Największą część jego dorobku stanowiły portrety. W tym obrazie modelka nie została ukazana w oficjalnej, reprezentacyjnej pozie, lecz podczas spokojnej domowej czynności, co nadaje dziełu wyjątkowo intymny charakter na tle jego twórczości portretowej.

Dzieło jest reprodukowane pod polskim tytułem „Kobieta układająca pasjansa” w katalogu twórczości Wańkowicza Pinakoteka Zaścianek, gdzie podano datę 1829, lecz nie wskazano obecnej kolekcji. Reprodukcja znajduje się również w Wikimedia Commons i pojawia się we współczesnych opracowaniach biograficznych artysty. W źródłach anglojęzycznych obraz najczęściej występuje jako „Woman Playing Solitaire”.

W ramach dotychczasowych badań nie odnaleziono wiarygodnego źródła ustalającego obecnego właściciela lub kolekcję, wymiary, technikę, proweniencję ani współczesną historię aukcyjną obrazu. Dane te pozostawiamy więc celowo nieuzupełnione, zamiast je domniemywać. Obecne miejsce przechowywania oryginału nie zostało potwierdzone.

The Missing Canvas poszukuje obecnego miejsca przechowywania tego dzieła i zaprasza do poufnego kontaktu właściciela, potomków dawnych właścicieli, doradców, marszandów, badaczy oraz każdą osobę posiadającą dokumenty lub informacje, które mogą pomóc w jego odnalezieniu.

Źródła badawcze

• Pinakoteka Zaścianek — Walenty Wańkowicz catalogue
• Wikimedia Commons — obrazy Walentego Wańkowicza
• Głos znad Niemna — Walenty Wańkowicz, znakomity malarz szkoły Wileńskiej